001. Brug of duiker

Auteur: Jos Swanenberg - Met dank aan de Werkgroep Toponymie, Kring Vrienden van 's-Hertogenbosch

Boschtion brengt vanaf 1 april 2012 op onze website een nieuwe serie Toponymie in samenwerking met de Kring Vrienden van 's-Hertogenbosch.

Binnen de Kring is een Werkgroep Toponymie actief. Deze werkgroep houdt zich bezig met een inventarisatie van de geografische namen binnen de historische vesting van 's-Hertogenbosch, later uit te breiden naar de rest van de stad. Behalve de juiste locatie die aan zo'n geografische naam verbonden is en de eerste vermelding van de naam, is de werkgroep ook geïnteresseerd in een verklaring van de naam. Voor sommige namen geldt natuurlijk dat de naamgeving weinig aan de verbeelding overlaat. Zoals bijvoorbeeld het geval is bij de Stationsstraat, maar in andere gevallen is het heel wat minder duidelijk wat de herkomst van een benaming is. Wat dacht u van Achter den Engelschen Pispot, de Ploossche Hof, de Buitenpepers, de Siep, de Beurzenkiet, of zelfs de Dieze? In het tijdschrift Bossche Bladen laat dr. Marcel van der Heijden in zijn bijdragen de Bossche straatnamen de revue passeren. Veel van de oudere straatnamen roepen intrigerende raadsels op.


Foto 001
De locatie van Sociëteit Casino op de Papenhulst (ca. 1920) hoeft niet per se te verwijzen naar de hulststruik. Foto: Stadsarchief, nr. 0067232


Zo kennen we in 's-Hertogenbosch de Papenhulst en de Oude Hulst. Oudere schrijfwijzen zoals Auden Huls, Hoelstraat en Hoilstraat laten zien dat we niet zonder meer uit mogen gaan van de gedachte dat hulst wel gewoon de hulststruik zal zijn. Het zou best eens kunnen dat de Papenhulst en de Oude Hulst verwijzen naar een brug of duiker, een hole of hoele, zoals dat in de Middeleeuwen werd genoemd. Misschien vinden wij een aanwijzing in de Bossche archieven. In elk geval kunnen de geografische namen ons nog veel over het verleden van de stad leren.